📸 Το «Αλκαζάρ» αποδίδεται ξανά στη Θεσσαλονίκη με την έκθεση «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960–1980)»

Το εμβληματικό τέμενος Χαμζά Μπέη «Αλκαζάρ» ανοίγει ξανά τις πύλες του για το κοινό, φιλοξενώντας μια μοναδική φωτογραφική έκθεση που αποτυπώνει τη μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης.

Μετά από δεκαετίες εργασιών αποκατάστασης, το εμβληματικό τέμενος Χαμζά Μπέη «Αλκαζάρ» αποδίδεται ξανά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού, ο ιστορικός αυτός χώρος αποκτά πλέον σταθερή εκθεσιακή δραστηριότητα. Έτσι, πέρα από την αξία του ως αρχαιολογικός χώρος, το μνημείο εντάσσεται ενεργά στη σύγχρονη εικαστική ζωή και ανοίγει τις πόρτες του στους πολίτες και τους επισκέπτες.

Την εκθεσιακή επιμέλεια και την ευθύνη λειτουργίας του μνημείου έχει ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMUS), ενώ η διαχείριση πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης (ΕΦΑΠΟΘ).

Η εναρκτήρια φωτογραφική έκθεση

Η πρώτη έκθεση που φιλοξενείται στο μνημείο τιτλοφορείται «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960–1980). Μέσα από τις φωτογραφίες του Pete Marifoglou». Την επιμέλεια υπογράφουν η Θούλη Μισιρλόγλου (Καλλιτεχνική Διευθύντρια του MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης) και ο Θοδωρής Μάρκογλου (Επιμελητής στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης).

Η έκθεση αποτελεί μια σπάνια οπτική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη μιας εικοσαετίας ραγδαίας μεταμόρφωσης. Ο ασπρόμαυρος φακός του Θεσσαλονικιού φωτογράφου καταγράφει εικόνες που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό, αποκαλύπτοντας μια πόλη ως ζωντανό οργανισμό σε μετάβαση, όπου το παραδοσιακό συνυπάρχει και συγκρούεται με το καινούριο.

Οι θεματικές ενότητες της έκθεσης

Η έκθεση διαρθρώνεται σε τρεις κεντρικές ενότητες:

• Η εμπορική φυσιογνωμία και η αγορά: Ο παλμός της οικονομικής ζωής στο κέντρο και στις ιστορικές αγορές, όπου ο σύγχρονος καταναλωτισμός γεννιέται χωρίς να έχει χαθεί ακόμη η ανθρώπινη επαφή.
• Η καθημερινότητα των ανθρώπων: Ο αυθεντικός, ανθρώπινος ρυθμός της πόλης. Από την ομίχλη του Θερμαϊκού και τα λαϊκά καφενεία μέχρι τις αυλές της Άνω Πόλης, καταγράφεται μια καθημερινότητα που διατηρούσε ακόμη τους δεσμούς της με την παράδοση και την επαρχία.
• Τα μνημεία στον σύγχρονο αστικό ιστό: Η στιγμή που η ρωμαϊκή, η βυζαντινή και η οθωμανική κληρονομιά «περικυκλώνεται» από το κύμα της αντιπαροχής και της ανοικοδόμησης, σηματοδοτώντας την αρχή του αγώνα για τη συντήρηση και τη διάσωσή της.

Ποιος είναι ο φωτογράφος Pete Marifoglou

Ο Pete (Παναγιώτης) Marifoglou γεννήθηκε το 1944 στη Θεσσαλονίκη. Το 1950 μετανάστευσε με την οικογένειά του στις ΗΠΑ και εγκαταστάθηκε στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης. Ως φοιτητής και απόφοιτος της School of Visual Arts (SVA) της Νέας Υόρκης, εργάστηκε στο πλατό των πειραματικών ταινιών του θρυλικού Factory του Andy Warhol.

Παρά την απόσταση, η Θεσσαλονίκη παρέμεινε στο επίκεντρο του φωτογραφικού του βλέμματος. Την φωτογραφίζει στα σποραδικά ταξίδια του στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1960 έως και τη δεκαετία του 1980. Ύστερα από μια μακρά καριέρα στη Νέα Υόρκη, ο ίδιος επέστρεψε και κατοικεί πλέον στη Θεσσαλονίκη.

Δηλώσεις και υποστηρικτές

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε τη σημασία της λειτουργικής επανένταξης του μνημείου στον ιστορικό και πολιτιστικό ιστό της πόλης, σημειώνοντας την άμεση γειτνίασή του με τον σταθμό Μετρό «Βενιζέλου» και τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη τέχνη.

Ο Πρόεδρος ΔΣ του MOMUS, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, χαρακτήρισε το τέμενος Χαμζά Μπέη ως ένα κτίριο-μάρτυρα της νεότερης ιστορίας της πόλης, επισημαίνοντας την ωριμότητα της Θεσσαλονίκης να αναδείξει την πολυπολιτισμική της ταυτότητα.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της εταιρείας Smartify (Ψηφιακός Εταίρος), η οποία παρέχει δωρεάν την ηχητική ξενάγηση σε ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά, καθώς και του Οίκου Δαλκαφούκη, που ειδικεύεται σε δομικά υλικά και λύσεις αποκατάστασης ιστορικών κτιρίων.

Πληροφορίες

🏛️ Εκδήλωση: Έκθεση φωτογραφίας «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960–1980). Μέσα από τις φωτογραφίες του Pete Marifoglou» 
📅 Ημερομηνία: Τρίτη έως Κυριακή (Δευτέρα κλειστά) | Ελεύθερη είσοδος έως τις 25 Οκτωβρίου 2026
⏰ Ώρα: 10:00 - 18:00 (Ώρα τελευταίας εισόδου: 17:30 - Η αποχώρηση ξεκινά 15 λεπτά νωρίτερα) 
📍 Τοποθεσία: Τέμενος Χαμζά Μπέη «Αλκαζάρ», Εγνατίας 49, Θεσσαλονίκη 54631 
🎟️ Είσοδος: Ελεύθερη έως τις 25 Οκτωβρίου 2026 | Κατόπιν: 5€ (ισχύουν προβλεπόμενες μειώσεις και ατέλειες)